جنگ خاورميانه چه بر سر بازار‌هاي جهاني آورد؟

تاریخ انتشار : 1404/12/18

بررسي بازار‌هاي جهاني نشان مي‌دهد تنش‌هاي نظامي در خاورميانه، شوک‌هاي اقتصادي مهمي ايجاد کرده است.

به گزارش خبرنگار ايبنا، با گذشت ۱۰ روز از آغاز جنگ تحميلي آمريکا و رژيم صهيونيستي عليه کشورمان، بازار‌هاي جهاني شوک‌هاي کم‌سابقه و بعضا بي‌سابقه‌اي را تجربه کرده‌اند.

اولين و شاخص‌ترين بازاري که نسبت به شروع جنگ عکس العمل نشان داد، بازار انرژي بود. بهاي هر بشکه نفت خام برنت طي ۱۰ روز جنگ حدود ۵۰ درصد افزايش يافت و تا لحظه نگارش گزارش، به حدود ۱۰۶ دلار در هر بشکه رسيد. اين قيمت البته در لحظات آغازين شروع بازار‌هاي مالي در هفته جاري، حتي به حدود ۱۱۹ دلار هم رسيده بود. کاهش توليد برخي از توليدکنندگان نفت از جمله عراق و همچنين اعلام کاهش قريب الوقوع توليد از سوي برخي ديگر از توليدکنندگان نظير کويت در نتيجه محدوديت تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز، عامل اين جهش قيمتي بوده است.

 بازار گاز به عنوان ضلع ديگر بازار انرژي نيز با آغاز جنگ و البته پس از اعمال محدوديت تردد از تنگه هرمز از سوي ايران، شاهد نوسانات شديدي بود. بهاي گاز طبيعي در معاملات آتي اروپا در حالي که تا پيش از جنگ حدود ۳۲ يورو به ازاي هر مگاوات ساعت بود، در لحظه تنظيم گزارش به حدود ۶۱ يورو افزايش يافت که رشد حدودا دو برابري را نشان مي‌دهد. تعطيلي کارخانه راي لفان قطر به عنوان يکي از بزرگترين تامين کنندگان گاز جهان در هفته گشته، عامل مهمي در اين جهش قيمتي بوده است

بازار طلا هم از شوک جنگ بي‌نصيب نماند. بهاي هر اونس طلا در بازار‌هاي جهاني که تا پيش از آغاز جنگ حدود ۵ هزار و ۱۸۰ دلار بود، با شروع جنگ به بيش از ۵ هزار و ۴۰۰ دلار هم رسيد. با تداوم بهاي سوخت‌هاي فسيلي و نگراني فعالان اقتصادي از چشم انداز تورم در اقتصاد‌هاي بزرگ خصوصا آمريکا، قيمت طلا روند نزولي به خود گرفت چراکه انتظار سرمايه گذاران از افزايش نرخ بهره فدرال رزرو در نشست بعدي به منظور مقابله با تورم ناشي از جنگ، باعث تقويت دلار و در نتيجه، کاهش قيمت طلا شد. اين عامل سبب شد بهاي هر اونس طلا در لحظه تنظيم گزارش به کمتر از ۵ هزار صد دلار کاهش يابد.

 

نرخ بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله آمريکا به عنوان يکي از پناهگاه‌هاي امن سرمايه‌گذاران هم با شروع جنگ، روند صعودي پرشتابي را تجربه کرد. در حالي که طي هفته‌ها و ماه‌هاي پيش از جنگ، نرخ بازدهي اين اوراق نزولي بود و استقراض دولت آمريکا در حال کم‌هزينه‌تر شدن بود، با آغاز جنگ اين روند معکوس شد. نرخ بهره اوراق ۱۰ ساله آمريکا که پيش از آغاز جنگ و در يک مسير نزولي به کمتر از ۳.۹۵ درصد هم رسيده بود، در لحظه تنظيم گزارش به حدود ۴.۲ درصد افزايش يافت که رشد ۰.۲۵ واحد درصدي را نشان مي‌دهد. نگراني سرمايه‌گذاران از چشم‌انداز تورمي اقتصاد آمريکا و بازدهي زياد برخي کالا‌ها نظير نفت و گاز، باعث ايجاد فشار فروش در اين اوراق و در نتيجه کاهش قيمت و افزايش بازده اين اوراق شد. بالا رفتن نرخ بازده اوراق دولتي آمريکا به معناي بيشتر شدن هزينه بهره استقراض و تشديد ناترازي مالي دولت آمريکاست.

بورس‌هاي مهم جهان هم با آغاز جنگ و تشديد تبعات اقتصادي آن، افت‌هاي شديدي را تجربه کردند. معاملات آتي سهام ايالات متحده امروز دوشنبه به شدت کاهش يافت، زيرا نفت در بحبوحه تشديد درگيري‌هاي خاورميانه از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و اين نگراني‌ها را افزايش داد که هزينه‌هاي انرژي بالاتر مي‌تواند رشد را کاهش دهد و تورم را دوباره شعله‌ور کند. معاملات آتي Dow و S&P ۵۰۰ به ترتيب ۱.۳% و ۱.۶% سقوط کردند، در حالي که معاملات آتي Nasdaq ۱۰۰ حدود دو درصد کاهش يافت.

 بازار سهام در اروپا هفته را با کاهش شديد آغاز کردند، زيرا هر دو شاخص STOXX ۵۰ و STOXX ۶۰۰ بيش از دو درصد سقوط کردند و به پايين‌ترين سطح خود از نوامبر ۲۰۲۵ رسيدند.

بازار سهام در اروپا هفته را با کاهش شديد آغاز کردند، زيرا هر دو شاخص STOXX ۵۰ و STOXX ۶۰۰ بيش از دو درصد سقوط کردند و به پايين‌ترين سطح خود از نوامبر ۲۰۲۵ رسيدند.