اقتصاد دانش‌بنيان؛ موتور محرکه رشد و رقابت‌پذيري آينده

تاریخ انتشار : 1405/01/19

يک کارشناس حوزه اقتصاد ديجيتال گفت: توسعه پايدار و ارتقاي جايگاه ايران در اقتصاد جهاني، به طور فزاينده‌ اي به قدرت و بلوغ اکوسيستم فناوري‌هاي تحول آفرين وابسته است.

يادداشت مهمان - داود مسعودي؛ جهان شاهد تحولي بنيادين است؛ از عصر ديجيتال به دوران «هوش مصنوعي» گام نهاده ايم. فناوري‌هايي چون هوش مصنوعي، اقتصاد ديجيتال، هوشمندسازي، رباتيک، اينترنت اشياء، محاسبات کوانتومي، و پيشرفت‌هاي چشمگير در حوزه نيمه‌هادي‌ها و سخت‌افزارها، نه تنها زندگي بشر را دگرگون مي‌کنند، بلکه به صورت شبکه اي و هم افزا، آينده‌اي را رقم مي‌زنند که مرزهاي توانايي‌هاي فعلي را پشت سر خواهد گذاشت. در اين شرايط، هر کشوري که نتواند اين جريان عظيم فناورانه را به درستي مديريت و هدايت کند، در معرض عقب‌ماندگي و از دست دادن جايگاه خود در عرصه جهاني قرار خواهد گرفت.

چالش پراکندگي؛ مانع اصلي در مسير توسعه فناورانه ايران

پيشرفت در حوزه فناوري‌هاي تحول آفرين، نيازمند رويکردي منسجم و استراتژيک است. اتکاي صرف به نوآوري‌هاي منفرد و پراکنده، بدون ايجاد يک اکوسيستم هماهنگ، توان بالقوه کشور را تضعيف مي‌کند. موازي‌ کاري‌ها، فقدان چشم‌انداز مشترک و عدم انسجام در سياست‌گذاري‌ها، موانعي جدي بر سر راه دستيابي به «اقتدار تکنولوژيک» محسوب مي‌شوند. براي عبور از اين چالش، تدوين راهبردهاي ملي، ايجاد هماهنگي ميان بخش‌هاي علمي، صنعتي و حاکميتي، و حمايت از نوآوري در مقياس وسيع، امري حياتي است.

اقتصاد دانش‌بنيان؛ موتور محرکه رشد و رقابت‌پذيري آينده

توسعه پايدار و ارتقاي جايگاه ايران در اقتصاد جهاني، به طور فزاينده‌ اي به قدرت و بلوغ اکوسيستم فناوري‌هاي تحول آفرين وابسته است. اقتصاد ديجيتال و صنايع نوآورانه، پتانسيل ايجاد اشتغال مولد، افزايش بهره‌وري در تمامي بخش‌ها و ارتقاي سطح رفاه عمومي را دارا هستند. لازمه تحقق اين پتانسيل، سرمايه‌گذاري هدفمند، حمايت از کسب‌وکارهاي نوپا، و ايجاد بستري مساعد براي رشد و شکوفايي ايده‌هاي خلاقانه است. سياست‌گذاري‌هاي ملي بايد در راستاي هم‌ افزايي و تسهيل اين فرآيند قرار گيرند.

حکمراني نوآورانه؛ لازمه عصر هوش مصنوعي

ماهيت فناوري‌هاي تحول آفرين، نيازمند بازنگري در رويکردهاي حکمراني است. در عصر هوش مصنوعي، دستيابي به «حکمراني هوشمند» و «اقتدار تکنولوژيک»، مستلزم درکي عميق از پيچيدگي ها و پتانسيل هاي اين فناوري‌ هاست. تدوين چارچوب‌هاي راهبردي، اخلاقي و قانوني، همراه با تمرکز بر امنيت داده‌ها و توسعه زيرساخت‌هاي بومي، از ارکان اصلي حفظ استقلال و امنيت ملي در اين دوران محسوب مي‌شود. اين مهم، نيازمند هماهنگي و تلاش تخصصي در بالاترين سطوح است.

«کانون عالي ايران هوشمند»؛ پاسخي استراتژيک به نيازهاي راهبردي کشور

با توجه به ضرورت ايجاد انسجام و هدايت راهبردي در حوزه فناوري‌هاي تحول آفرين، و با در نظر گرفتن گستردگي و عمق تحولات ناشي از هوش مصنوعي و اقتصاد ديجيتال، نياز به يک نهاد فراگير و تخصصي بيش از پيش احساس مي‌شود. «کانون عالي هوش مصنوعي، اقتصاد ديجيتال و فناوري‌هاي تحول آفرين ايران (ايران هوشمند)» به عنوان يک طرح جامع و انديشيده شده، مي‌تواند پاسخگوي اين نيازهاي راهبردي باشد. اين کانون با تجميع دانش، تجربه و ظرفيت‌هاي موجود، قادر است نقشي کليدي در تدوين استراتژي‌هاي ملي، تسهيل هم‌ افزايي ميان نهادهاي فعال، و هدايت کشور به سوي آينده‌اي مقتدر و هوشمند ايفا نمايد. اکنون، زمان آن است که با حمايت از چنين ابتکاراتي، مسير پيشرفت و اقتدار فناورانه «ايران هوشمند» را هموار سازيم.